Maandag 29 september van 13:00 uur – 17:00 uur in de Social Impact Factory in Utrecht
Welke rol kunnen provincies nemen bij het realiseren van Basiskwaliteit Natuur?
Het concept Basiskwaliteit Natuur (BKN) is al goed uitgewerkt en in lokale pilots wordt al samengewerkt om BKN handen en voeten te geven. Maar wat is de rol van de provincie bij het realiseren van BKN, en hoe is de samenwerking met andere betrokken partijen zoals gemeenten, waterschappen, agrariërs en het rijk? Waar lopen provincies tegenaan, en wat kunnen ze van elkaar en van de andere betrokken spelers leren?
Doel van deze leerbijeenkomst was om interprovinciaal uit te wisselen over de rol van de provincie bij BKN, te leren van provincies die al wat verder zijn en af te stemmen met wat er op andere schaalniveaus gebeurt.
CENTRALE VRAGEN
Om de achteruitgang van de biodiversiteit in Nederland te stoppen kunnen we niet meer volstaan met het beschermen van soorten en habitats in natuurgebieden. Om de natuurdoelen te halen is buiten de natuurgebieden een ‘basiskwaliteit voor natuur’ noodzakelijk. In deze gebieden verdwijnen algemene soorten uit het landschap. Voor het behoud van een gezonde leefomgeving en een veerkrachtige natuur is het essentieel om te werken aan een Basiskwaliteit Natuur (BKN) in het landelijk en stedelijk gebied zodat algemene soorten weer kunnen floreren.
Basiskwaliteit Natuur is de set van condities (abiotiek, inrichting en beheer) die algemene soorten nodig hebben om algemeen te blijven of worden. Zonder deze condities zullen de algemene soorten achteruitgaan. Basiskwaliteit Natuur richt zich met name op gebieden waar natuur niet de primaire functie is. Als in deze gebieden de kwaliteit van de leefomgeving op orde is, profiteert alle natuur daarvan mee. Basiskwaliteit Natuur is hiermee een aanvulling op bestaande beleidsdoelen voor natuur, zoals de Vogel- en Habitatrichtlijn, die zich juist richt op de bedreigde soorten en zeldzame habitats.
Het concept Basiskwaliteit Natuur is al goed uitgewerkt. Er is een kennistraject opgericht om de lokale pilots van het Programma BKN van LVVN te begeleiden. In deze pilots zijn uitvoeringscoalities van betrokken spelers zoals de gemeente, het waterschap, de provincie en boeren opgericht, die samenwerken om BKN handen en voeten te geven. Daarnaast loopt een aantal provincies voorop met beleid voor BKN, zoals Drenthe, Overijssel en Zuid-Holland. Welke rol nemen deze provincies en waarom, en hoe pakken ze het aan? Wat wordt er eigenlijk van de provincies verwacht ten aanzien van BKN? En waar lopen provincies tegenaan, en wat kunnen ze van elkaar en van de andere betrokken spelers leren?
Centrale vragen van de leerbijeenkomst waren:
- Wat is de rol van de provincie in de samenwerking tussen betrokken partijen zoals gemeenten, waterschappen, agrariërs en het rijk, en hoe kan de provinciale rol concreet worden ingevuld?
- Op welke manier kan BKN worden verbonden met verschillende provinciale beleidsvelden zoals het soortenbeleid, ruimtelijk (gebiedsgericht) beleid en beleid voor weg- en waterbouw, landbouw en recreatie?
- In hoeverre is BKN vooral een uitnodigend en inspirerend concept voor draagvlak bij andere betrokkenen, of moet het als een ‘harder’ instrument worden ingezet door het te verankeren in de provinciale omgevingsverordening of te koppelen aan bestaande wettelijke verplichtingen (zoals NHV en VHR)?
PROGRAMMA
Welkom en introductie
Concrete uitvoeringspraktijk van BKN op gemeentelijk niveau
- Daphne de Jong van gemeente Hardenberg vertelt over hun aanpak en hoe zij de mogelijke rol van de provincie Overijssel ziet
- Korte reactie van Rolien Nolte van de provincie Overijssel over de rol van de provincie
Rol van de provincie bij BKN bezien vanuit IPO en het rijk
- Korte schets door Paul van der Eerden (Programmamanager BKN van LVVN) over de BKN pilots in alle provincies
- Renée Bekker (IPO-werkgroep Natuurbeleid) en Paul van der Eerden gaan in gesprek over welke rol zij zien voor de provincies
Aanbod vanuit het kennisprogramma BKN
- Raymond van Steijn (Naturalis) vertelt over wat het kennisprogramma BKN kan betekenen voor de provincies
- Korte toelichting op de Handreiking Bebouwde omgeving door Floor Edixhoven (Deltaplan Biodiversiteitsherstel)
Ronde met drie deelsessies vanuit provinciale voorbeelden
Deelsessie 1:
BKN borgen in ruimtelijk beleid – samen werken aan natuurinclusief in Drenthe
Door Mark Ronda (Drenthe)
Drenthe heeft de afgelopen jaren flinke stappen gezet met Basiskwaliteit Natuur. BKN is opgenomen in de Omgevingsvisie en het programma Natuurinclusief is neergezet als volwaardig thema naast NNN en VHR. Daarnaast heeft de provincie instrumentarium uitgewerkt met onder andere de Handreiking BKN en het Handboek Landschapselementen, en is gewerkt aan borging van BKN in beleid en programma’s. In deze deelsessie delen we onze ervaringen en gaan we in op de uitdagingen die momenteel vooral liggen in het vinden van ambassadeurs bij andere beleidsthema’s, de borging in de POV én gebiedsprocessen, en de ontwikkeling van nieuw instrumentarium zoals monitoring en slim gebruik van AI. Met reflectie door Paul van der Eerden (LVVN).
Deelsessie 2:
BKN in bebouwd gebied – een eigen provinciale uitwerking door Overijssel en Drenthe
Door Liza van Doorn (Overijssel) en Frederiecke Reker (Drenthe)
Overijssel en Drenthe hebben gezamenlijk een uitwerking laten maken van de Basiskwaliteit Natuur in bebouwd gebied. In deze deelsessie lichten we o.a. toe wat de aanleiding was voor deze samenwerking en waarom is gekozen voor een aparte uitwerking van BKN in bebouwd gebied voor deze provincies, naast de landelijke uitwerking die recent is opgeleverd. Wat zijn de verschillen en welke keuzes zijn gemaakt qua gebiedstypen, condities en gidssoorten? Een voorbeeld is dat we in onze uitwerking als aanvulling op de landelijke uitwerking ook kijken naar plattelandskernen als gebiedstype. Hoe ziet BKN in bebouwd gebied er voor ons concreet uit en hoe willen we daarmee aan de slag? Met reflectie door Scipio van Lierop (LVVN).
Deelsessie 3:
BKN in de stedelijke omgeving – een praktische toepassing van Zuid-Holland door aansluiting op bestaand beleid
Door Wout van der Slikke (Zuid-Holland) en Dolf van der Gaag (gemeente Rotterdam)
Hoe kun je concreet met BKN aan de slag? Bijvoorbeeld door te kijken wat je al doet aan versterking van natuur. Wat levert dit op in termen van BKN zoals beschreven in de landelijke ‘Handreiking Basiskwaliteit Natuur in de bebouwde omgeving’ en waar is verdere inzet noodzakelijk? Het helpt om onderling het gesprek aan te gaan en van elkaar te leren. In Zuid-Holland doen we dat bijvoorbeeld in het Zuid-Hollands Ecologen Netwerk en het netwerk van Groene Cirkels Groene Gezonde Stad. Daarbij wordt geleerd van de praktijk van gemeenten, zoals in Rotterdam waar ze al werken met een structurenkaart, biotopenindeling en gidssoorten. In deze deelsessie nemen we je mee in deze aanpak en gaan we vanuit deze ervaringen graag in gesprek over de inzichten die we tot nu toe hebben opgedaan. Met reflectie door Gabrielle van Dinteren (LVVN).
Plenaire terugkoppeling van deelsessies en discussie
- Wat hebben jullie geleerd in de deelsessies ten aanzien van de eerder genoemde hoofdvragen?
- Welke vragen leven er nog bij jullie? Wat zouden jullie het rijk, IPO en het kennisconsortium willen meegeven?
Napraten bij de borrel